تبلیغات
وبلاگ شخصی قدرت اله محمودلو - آسیب شناسی امر به معروف ونهی ازمنکر
وبلاگ شخصی قدرت اله محمودلو

آسیب شناسی امر به معروف ونهی ازمنکر


فصل اول : كلیات
با نگاهی گذرا به سرگذشت بشر در می یابیم كه امر به معروف و نهی از منكر از پیشینه ای به قدمت انسان برخوردار است. هدف بعثت انبیاء الهی نیز دعوت مردم به خیر ، صلاح ، توحید و بازداشتن آن ها از پیروی طاغوت بوده است.
حضور پیام آوران وحی در عرصه ی تحولات اجتماعی به اندازه ای چشمگیر است كه می توان گفت همه ی حركت های اصلاحی و دگرگونی های سازنده در جامعه بشری در پرتو امر به معروف و نهی از منكر تحقق یافته است .
امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) فرمودند :
« قِوامُ الشَرِّیعَةِ الْاَمْرُ بِالْمَعروفِ وَ النَّهْیُ عَنِ الْمُنْكَرِ »
قوام و جوهره ی وجودی شریعت ، امر به معروف و نهی از منكر است.
« امر به معروف » انتشار خوبی ها و افشاندن بذر نیكی ها در كشتزار جان آدمی است تا با به ثمر رسیدن هر بذر ، گلی از درون آن شكفته شود و در نتیجه جامعه گلزاری ، از ارزش ها ، نیكی ها و فضیلت ها گردد .
« نهی از منكر» بارش قطرات زلال باران بر سرزمین گنهكار است كه ، شعله های معصیت را خاموش می سازد و به گسترش تیرگی های قلبش پایان می بخشد و چنین ویژگی هایی است كه این دو فریضه ی نورانی را بر سایر فرائض امتیازی بزرگ بخشیده است .
قرآن كه در رأس كتاب های آسمانی است به طرز زیبا و شگفت آوری مسئله ی امر به معروف ونهی از منكر را از جنبه های گوناگون به تصویركشیده است.
در قرآن شریف ، آیات بسیاری در این باره آمده است .
امر به معروف و نهی از منكر از مسائل مهمی است كه در مكتب سایر پیامبران نیز به آن توجه خاص شده و از اصول اساسی دین محسوب می شود .
در اخبار و روایات اسلامی نیز موضوع امر به معروف و نهی از منكر ، مورد توجه و تأكید فراوان قرارگرفته است و با توجه به این روایات و تأكیدات فراوان آن ، به اهمیت این موضوع ومسئله بیشتر پی می بریم .
امر به معروف و نهی از منكر در عین حال كه یك دستور دینی است و برای اجرای آن شرایط و مقرراتی در شرع مقدس اسلام بیان شده است ، یك جهاد اجتماعی نیز می باشد .
« ناصر ، مكارم شیرازی : در پیامی به همایش « آسیب شناسی امر به معروف و نهی از منكر » در دانشگاه سمنان، این فریضه ی الهی را از اركان مهم تعلیمات اسلام دانستند و نیز ، فرمودند : امر به معروف و نهی از منكر ، نوعی جهاد اجتماعی است كه سبب اجرای سایر احكام اسلام می گردد و به همان اندازه كه این دو فریضه اهمیت دارد آسیب های آن هم مهم است و فرمودند : توسل به شیوه های فرهنگی و استفاده از استدلال های متین ، بهترین راه برای امر به معروف و نهی از منكر است .
ایشان درپایان فرمودند: این فریضه ی الهی را كه ضامن پاكی و قداست جامعه است ، احیاء كنید و امید موفقیت همه ی شما عزیزان را از خداوند خواستارم .
بدون شك فراگیری روش های صحیح این رفتار ، امری ضروری است ، تا با اعمال صحیح آن ، بر میزان اثر بخشی آن افزوده شده و از خطرات اجتماعی رفتارهای دور از شأن این فریضه ی الهی كاسته شود .
موضوع این مقاله، بررسی اهمیت وجایگاه این دو فریضه و برخی آسیب های اختصاصی و عمومی امر به معروف و نهی از منكر است كه درجه اهمیت این مسئله را نشان می دهد .
در ادامه ی این مقاله، به اثرات و عواقب ترك این دو فریضه پرداختیم و در نتیجه به نكاتی بسیار جالب و ارزنده دست یافتیم .
در پایان متذكر می شویم كه : هیچ ضرورت عقلی و علمی ایجاب نمی كند كه « آسیب شناسی» و « درمان» در یك اثر مورد تحقیق قرار گیرد . بلكه ضرورت علمی و عقلی چه بسا خلاف این مطلب را به ذهن می آورد ، زیرا این دو مقوله ، دو تحقیق جداگانه می طلبد .
بر این اساس ، صاحب این قلم در صدد است در مقاله ی آسیب شناسی امر به معروف و نهی از منکر باید پیشنهاد هایی اساسی برای رفع معضلات اجرایی امر به معروف و نهی از منكر را در آثاری جداگانه مطرح كرد .

تعریف و تبیین موضوع :
امر به معروف و نهی از منكر، یعنی: امر كردن به انجام كارهای شایسته و نهی كردن از انجام كارهای ناشایست است.
امر به معروف و نهی از منكر و شناخت آسیب های آن ، یكی از اصول عملی اسلام و از مهم ترین فرائض دینی در اسلام و فقه اسلامی است.
موضوع امر به معروف و نهی از منكر در كتب فقهی شیعه ، بالاتر از حدّ یك واجب الهی معمولی مطرح شده و در ردیف ضروریات دین از آن یاد شده كه منكر آن در صورت آگاهی ، كافر شناخته شده است .
واژه ی آسیب در لغت؛ به معنای؛ صدمه، خطر، آفت، زخم و ... است و در اصطلاح به معنای عدم التزام به هنجارهای مورد قبول جامعه ، آسیب شناخته می شود .
بنابراین ، آسیب شناسی به معنای آن است كه در عمل ، « باید ها » چه میزان رعایت نگردیده است .
بهترین راه شناخت این دو فریضه ، مراجعه به شرع مقدس كه همان عقل خارجی است ، می باشد و از طریق عقل می توان معروفات و منكرات را شناخت ؛ زیرا عقل سلیم می تواند خوب و بد را از هم تشخیص دهد . از این طریق می توان فهمید ، معروف كدام است و منكر چیست .

فصل دوم : آشنایی با معانی آسیب شناسی امر به معروف و نهی از منكر
2-1- معنای آسیب ، امر ، نهی ، معروف ، منكر از لحاظ لغوی :
2-1-1- آسیب :
درلغت به معنای زخم ، ضرب ، صدمه ، تعب و رنج ، مشقت ، آفت ، نكبت ، بلا ، فتنه ، خطر، گزند ، آزار ، كوفتگی ، زیان ، خسارت ، كوب ، ضربه و چیزهای دیگر به كار رفته است.
2-1-2- امر :
جمع امور ، به معنی فرمان دادن ، فرمان، حكم ، كار و حادثه .
- در مفهوم واژه ی امرگفته اند : « هو الطلب مع الاستعلاء » ، امر همان خواستن یا برتری است كه مترادف با فرمان است .
- امر كلمه ای سه حرفی عربی است كه اگر به صورت مصدر به كار برده شود معنای آن در زبان پارسی : فرمودن ، فرمان دادن ، دستوردادن ، وادار نمودن ، واداشتن و چنان چه به صورت اسم به كار برده شود معنای آن فرمان ، فرمایش ، دستور و واداری خواهد بود.
2-1-3- نهی :
باز داشتن ، منع كردن ، خلاف امر .
( نهی از منكر) ؛ باز داشتن از كار بد، جلوگیری كردن .
- در مفهوم واژه نهی گفته اند : « النهی الزجر عن الشیء »
- « نهی بازداشتن از چیزی است.
- نهی كلمه ای سه حرفی عربی است كه اگر به صورت مصدر به كار برده شود معنای آن در زبان پارسی : باز داشتن و جلوگیری كردن كسی از كاری یا گفتاری یا كرداری و چنان چه به صورت اسم به كار برده شود معنای آن در زبان ما ، بازداری و جلوگیری كسی از كاری یا گفتاری یا كرداری خواهد بود.
2-1-4- معروف :
المعروف : کار نیکو از نظر شرع و عقل ، بر خلاف منکر
المعروف : ( عرف ) : مشهور ، شناخته شده ، نیكویی ، رزق ، طاعت خدا(.
- واژه « معروف» : در لغت به معنای شناخته شده و مقصود آن كارهایی است كه مورد تأیید عقل و شرع است .
- معروف : كلمه ای پنج حرفی عربی و اسم مفعول از فعل عرف یعرف است و معنای آن به زبان فارسی : دانسته شده ، شناخته شده می باشد . معناهای نامی ، نامدار ، نامور ، نامبردار ، بلند آوازه و سرشناس نیز برای معروف نوشته اند .
2-1-5- منكر :
المنکَر: کار ناپسند از نظر مردم، کار زشت و ناپسند از نظر شرع
المنکِر: انکار کننده، کسی که چیزی یا دیگری را نشناسد.
منکر: از ماده‌ی « انکار » و « نکر» : ناشناخته ، ناپسند ، زشت و قبیح که جمع آن منکرات و مناکر می‌باشد.
- واژه «منكر» : نیز به معنی ناشناخته و مقصود از آن كارهایی است كه مورد نكوهش عقل و شرع است .
- منكر : كلمه ای چهار حرفی عربی و اسم مفعول از فعل ( مزید ) انكر ینكر است و معنای آن به زبان فارسی : نادانسته ، ناشناخته و بی نشان ... است . معناهای ناروا ، بد ، قبیح ، ناشایسته نیز برای منكر گفته اند.
2-1-6- امر به معروف :
یعنی : امر به انجام كار های شایسته و پسندیده .
2-1-7- نهی از منكر :
یعنی : نهی از انجام كار های ناشایست و ناپسند.
2-2- معنای آسیب و آسیب شناسی ، معروف و منكر از لحاظ اصطلاحی :
2-2-1- آسیب :
آسیب و انحراف و یا كج روی ، مفاهیمی معادل و مشابه هستند .
مفهوم مشتركی كه در این دو واژه می توان یافت عبارت است از :
عدم التزام به آن چه كه باید باشد. بنابراین ، عدم التزام عملی به هنجارهای مورد قبول جامعه ، آسیب شناخته می شود .
بنابراین ، آسیب شناسی به معنای آن است كه در عمل ، « باید ها » چه میزان رعایت نگردیده است.
2-2-2- آسیب شناسی امر به معروف و نهی از منكر :
هرگونه آفت و خطر و گزند و ناراحتی كه ممكن است به این دو ، واجب الهی ، در مرحله ی شناخت و اجرا ، از ناحیه ی اجرا كننده و اجرا شونده ، وارد آید و این عمل ظریف را با اشكال و گزند و آسیب مواجه كند، می باشد2-2-3- معروف :
كارهایی كه اسلام آن ها را واجب كرده.
- اسمی است كه برای هر كاری ، با عقل و شریعت نیكو شناخته شده.
- هركار نیكی كه علاوه بر نیكی آن ، انجام دهنده اش ، آن را به این وصف ( نیكی) بشناسد.
2-2-4- منكر :
كارهایی كه اسلام آن ها را حرام نموده .
- چیزی كه به زشتی شناخته شده.
- هركار بدی كه انجام دهنده ی آن ، خودش آن را به این وصف (بدی) بشناسد و یا توسط دیگری شناسانده شود.

فصل سوم : اهمیت و جایگاه امر به معروف و نهی از منكر در قرآن و روایات
3-1- اهمیت و جایگاه امر به معروف و نهی از منكر در قرآن و روایات :
3-1-1- اهمیت امر به معروف و نهی از منكر :
انسان موجودی اجتماعی است و ضرورت زندگی اجتماعی ، انسان را مجبور می‌کند تا از برخی خواسته‌های خود چشم‌پوشی نموده و رفتار خود را در چارچوب آن اجتماع ، کنترل نماید ، زیرا رمز بقای یک اجتماع به دلیل وجود قواعد تنظیم کننده ی رفتارهای اجتماعی است .
در دین مبین اسلام، عامل کنترل عمومی ، امر به معروف و نهی از منکر است .
« اسلام همه‌ی پیروان خود را موظف ساخته که اگر دیدند به یکی از قوانین عمل نمی‌شود آرام نشینند و متخلف را به فرمانبرداری وادار کنند و از نافرمانی بازدارند.بنابراین نمی‌توان در یک جامعه از کنار مسائلی که سلامت آن را به خطر می‌اندازد بی تفاوت گذشت و امر به معروف و نهی از منکر ، بزرگ ترین ضامن سلامت جامعه است .
پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) ، جامعه را به کِشتی و افراد را به مسافران آن تشبیه نموده و می‌فرماید: « اگر در میان مسافران کسی به ادعای آن که به اندازه‌ی خودش در کشتی سهم دارد و کشتی را سوراخ کند ، سرانجام کشتی و مسافران آن غرق خواهد شد ، ولی اگر دیگران از این عمل ناپسند او جلوگیری کنند خود و او را از هلاکت رهایی بخشیده‌اند
مثال دیگر آمده «خداوند در سوره‌ی اعراف ، ( آیات 163 تا 166 ) داستان قومی را به نام ( اصحاب سبت) نقل می‌کند که در کنار دریا زندگی می‌کردند و از طرف خداوند به عنوان آزمایش دستوری به آن‌ها داده شد و آن این که صید ماهی را در روز شنبه ، تعطیل کنند . گروهی از آنان ، آن قوانین شرعی را رعایت نکردند و گروه دیگر آن‌ها را پند داده و نهی از منکر نمودند ، اما آنان نپذیرفتند و لذا ، خداوند گروهی را که امر به معروف و نهی از منکر می‌کردند نجات داد و بر گناهکاران عذاب دردناکی نازل کرد.
با توجه به مطلب یاد شده ، اهمیت این دو فریضه ی الهی معلوم می‌شود چرا که ، امر به معروف و نهی از منکر، علاوه بر اینکه یک وظیفه فردی است یک وظیفه اجتماعی می‌باشد .
زیرا « مفاسد اجتماعی در جامعه ، زمانی رواج پیدا می‌کند و اجرای احکام الهی زمانی دچار مشکل می‌شود که انسان به وظیفه‌ی خود در انجام این فریضه الهی در هر دو شکل فردی و اجتماعی آن اهتمام نورزد.در برخی از سخنان امامان معصوم (علیهم السّلام) چنین آمده است :
ـ امر به معروف و نهی از منکر مهم‌ترین واجبات و شریف ترین آن هاست .
بنابراین اغلب تأكید می شود كه امر به معروف و نهی از منكر ، نه تنها بر عالمان ، بلكه بر همه ی مسلمانان واجب است.
ـ واجبات دینی به سبب امر به معروف و نهی از منکر استوار می‌گردد .
علی (علیه السّلام) فرمودند : « پایداری دین به امر به معروف و نهی از منکر و اقامه‌ی حدود است.
« و هما من أسمی الفرائض و أشرفها ، و بهما تقام الفرائض ، و وجوبها من ضروریات الدین ، و منکره مع الالتفاوت بلازمه و الالتزام به من الکافرین »
[ این دو « امر به معروف و نهی از منکر» از شریف ترین واجبات می‌باشند و به وسیله‌ی این ها واجبات برپا می‌شود. و وجوب این ها از ضروریات دین است که منکر آن در صورت توجه به لازمه‌ی انکار و ملزم شدن به آن ، از کفار می‌باشد.در اصل هشتم قانون اساسی ج . ا. ا. درباره ی تحقق این فریضه ی مهم آمده :
 « در جمهوری اسلامی ایران ، دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر ، وظیفه‌ای است همگانی ، بر عهده ی مردم نسبت به یکدیگر ، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت ، شرایط ، حدود کیفیت آن را قانون معین می‌کند.آن چه كه قابل ذكر است این است كه از طریق عقل می توان معروفات و منكرات را شناخت .
زیرا عقل سلیم می تواند عمل خوب و بد را از هم تشخیص دهد .
از این طریق می توان فهمید معروف كدام است و منكر چیست .
در هر حال به هنگام مراجعه به عقل سلیم ، در نظر داشتن دستورات شرع ضروری است .
بنابراین امر به معروف و نهی از منكر ، اصلی است كه در خود قرآن ، با صراحت آمده و بعد در اخبار لغوی و آثار ائمه و بعد هم بزرگان و علماء دین در همه ی قرن ها ، درباره ی این اصل و اهمیت آن سخن ها گفته و مطالبی نوشته اند.
3-1-1-1- اصلی كه ضامن بقای اسلام است :
امر به معروف و نهی از منكر یگانه اصلی است كه ضامن بقای اسلام است . اگر این اصل نباشد ، اسلامی نیست . رسیدگی كردن دائم به وضع مسلمین است .   
« دین اسلام كه جامعه را به هر مصلحت و كار نیك فرمان داده و از هر مفسده و كار زشت ، نهی فرموده شأن امر به معروف و نهی از منكر را بسیار بزرگ شمرده و راجع به آن انواع تأكیدات و ترغیبات  نموده و انتظام تمام تشكیلات اجتماعی و سیاسی و حفظ شوكت و عظمت مسلمانان را به آن موقوف كرده است»
قرآن كریم بعضی از جوامع گذشته را كه یاد می كند و می گوید این ها متلاشی و هلاك شدند ، می فرماید : به موجب این كه در آن ها نیروی اصلاح نبود ، نیروی امر به معروف و نهی از منكر نبود ، حس امر به معروف و نهی از منكر در میان این مردم زنده نبود.
3-1-1-2- كم اهمیت شدن این اصل در دنیای اسلام :
این امر یك بحث تاریخی لازم دارد تا روشن شود كه چطور شد در طول تاریخ ، این موضوع به این عظمت و اهمیت در دنیای اسلام به تحلیل رفت و روز به روز كوچك تر شد . انصافاً در میان ما شیعیان نیز این مطلب خیلی كوچك شده است تا آن جا كه چند قرن است كه درباره ی امر به معروف و نهی از منكر در رساله های علمیه مطلبی نمی نویسند .
- امر به معروف و نهی از منكر موضوعی نیست كه از بین برود ، همیشه وجود دارد و باید در رأس مسائل قرار گیرد ، همیشه باید مطرح شود تا آن را فراموش نكنیم .
برای تحقق واقعی فریضه ی امر به معروف و نهی از منكر در جامعه اسلامی ، می بایست ، مسائل حاشیه ای و سطحی را كنار نهاد و با نگاهی ژرف تر و عمیق تر به مقولات اجتماعی نگریست .
به قول دكتر شریعتی : « نباید گذاشت دامنه امر به معروف و نهی از منكر ، فقط در ریش و پشم و لباس و آرایش و چیز های نا چیزی كه امرش و نهی اش زیاد با هم فرقی ندارد ... خلاصه شود .
بلكه امر به معروف و نهی از منكر را بایستی در همان معنای اصیل و اسلامی آن در نظر بگیریم و عمل كنیم .
در نتیجه ، برای پویایی امر به معروف و نهی از منكر باید این مقوله را باور داشت كه :
« در جامعه ی اسلامی ، نه تنها علماء و شخصیت های رسمی سیاسی ، بلكه همه ی افراد زبده ، روشنفكر ، هر كسی مسئوول امر به معروف و نهی از منكرند و درجامعه ی اسلامی، هیچ كس نمی تواند در زندگی اش حالت بی تفاوتی و بی طرفی داشته باشد ، چون مسئوول است .(48) »
3-1-2- جایگاه امر به معروف در قرآن ؛
مسئله امر به معروف از همان روزهای اول بعثت در مکه مورد عنایت اسلام بوده است .
به عنوان مثال در سوره‌ی والعصر که در اوائل بعثت در مکه نازل شده است ، در جمله‌ی « تَواصَوْا بِالحَقِّ و تَواصَوْا بِالصَّبْرِ » اشاره به امر به معروف می‌کند .
الف - گروه های ویژه در امر به معروف و نهی از منكر :
گرچه امر به معروف و نهی از منكر بر همه مردان و زنان مؤمن واجب است ولی از گروه هایی ، بیشتر خواسته شده است :
1- گروه ویژه ؛
قرآن می‌فرماید : « وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ اُمِّةُ یَدْعُونَ اِلَی الْخَیْرِ وَ َیأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یََنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَََرِ... » آل عمران  ؛ 104
« از میان شما مسلمین گروهی ویژه باید مسئوول امر به معروف و نهی از منکر شوند. »
همان‌طور که در پیام این آیه آمده « دعوت کننده‌ی به خیر و معروف باید اسلام شناس ، مردم شناس و شیوه شناس باشد ، لذا بعضی از امت ، این وظیفه را به عهده دارند ، نه همه‌ی آن ها ( مِنْکُم اُمَّة)
حساب این گروه از حساب وظیفه‌ی عمومی جداست .
« این آیه مرحله‌ی خاصی از امر به معروف و نهی از منکر که توسط گروه ویژه و رسمی صورت می‌گیرد را بیان کرده .که این دسته باید با قدرت و امکانات وارد عمل شوند و جلوی منکرات را بگیرند، « مثال ، برای ماشینی که در مسیر یک طرفه بر خلاف همه ، رانندگی می‌کند ، دو نوع برخورد لازم است ، یکی آن که تمام رانندگان با بوق و چراغ مخالفت خود را با کار او اعلام کنند ، دوم آن که پلیس ، راننده را جریمه کند.
الف) انبیاء ؛
قرآن ، اولین وظیفه‌ی همه‌ی انبیاء را امر به معروف و نهی از منكر می‌داند و می‌فرماید : « ما در میان هر امتی ، پیامبری را مبعوث کردیم که مهمترین وظیفه‌ی آنان دو چیز بود، یکی امر به یکتاپرستی که بزرگ ترین معروف‌هاست ( أنِ اعبُدُوالله ) ، و دوم نهی از اطاعت طاغوت‌ها که بزرگترین منکرهاست (اِجتَنِبوُا الطّاغوتَ) در سوره‌ی اعراف « ... یـَأمُرُهُم بِالمَعرُوفِ وَ یَنهاهُم عَنِ المُنكَرِ ... » می خوانیم: « پیامبر اسلام که نام و نشانش در تورات و انجیل آمده ، اولین وظیفه‌اش امر به معروف و نهی از منكر است. امر به معروف و نهی از منکر، سیره‌ی انبیاست ، گرچه دیگران گوش ندهند، قرآن می‌فرماید: ( وَ إِذا ذُکِّروا لَا یَذکُرُونَ)
به فرموده امام باقر (علیه السّّلام) : « همانا امر به معروف و نهی از منكر راه انبیاء و  شیوه ی صالحان است  .
ب) ائمه معصومین ؛
امام حسین (علیه السّّلام) در برابر سخنان برادرش محمد حنفیه كه می گفت : به طرف عراق نروید ! فرمود : « می خواهم امر به معروف و نهی از منكر كنم تا به روش جدم رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) عمل كرده باشم. »
پ) علماء و دانشمندان ؛
قرآن می فرماید : « چرا علماء ، مردم را از حرام خواری و حرام گویی باز  نمی دارند ؟
پیامبر بزرگوار اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) می فرماید: « ما مِن قَوْمِ عَمِلُوا بِالْمَعاصی و فیهِم مَن یَقدِر اَن یَنكُرعَلَیهِم فَلَم یَفعَل اِلَّا یُوشِك اَن یَعُمَّهُمُ اللهُ بِعَذابِ مِن عِندِه ... »
« قومی كه گناه كنند، در حالی كه میان آن ها كسانی باشند كه می توانند بر اعمال آن ها اعتراض كرده ، انكارشان كنند و بیزاری جویند و نكنند ، نزدیك باشد كه خداوند همه ی آن ها را به عذاب معذب فرماید .
ت) مسئوولین حكومتی ؛
قرآن می فرماید:« نشانه حكومت صالحان و كسانی كه قدرت و امكانات به آنان دادیم ، آن است كه در زمین ، اقامه نماز می كنند ، زكات می پردازند و امر به معروف و نهی از منكر می كنند.
ث) والدین ؛
 قرآن می فرماید: « خود و اهل خود را از آتش دوزخی كه آتش گیران آن انسان و سنگ است ، حفظ كنید.منظور آنان را امر به معروف و نهی از منكركنیم .
ج) بزرگان جامعه ؛
امام صادق (علیه السّّلام) در نامه ای به یاران خود نوشت: « حتماً بزرگان و پیرمردان و قدرتمندان شما نسبت به جاهلان ریاست طلب ، از خود عطوفتی نشان دهند و دست كسانی را كه تجربه ای ندارند ، بگیرند ، وگرنه ، نفرین و لعنت به همه آنان خواهد رسید.
 




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 23 شهریور 1396 04:42 ب.ظ
What's up, for all time i used to check webpage posts here in the early hours
in the dawn, for the reason that i enjoy to gain knowledge of more and more.
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:28 ب.ظ
It is appropriate time to make some plans for the future and it is time to be happy.
I've read this post and if I could I desire to suggest you
some interesting things or advice. Perhaps you could write
next articles referring to this article. I wish
to read more things about it!
چهارشنبه 3 خرداد 1396 03:02 ق.ظ
This is very interesting, You are a very skilled blogger.

I've joined your rss feed and look forward to seeking
more of your wonderful post. Also, I've shared your site in my social networks!
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 12:59 ب.ظ
First off I want to say wonderful blog! I had a quick
question in which I'd like to ask if you do not mind. I was curious to know how you center yourself and
clear your mind prior to writing. I've had difficulty clearing my mind in getting my ideas out.
I truly do enjoy writing but it just seems like the first
10 to 15 minutes are generally wasted just trying to figure out how to begin. Any suggestions or tips?

Thank you!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:09 ق.ظ
It's hard to find knowledgeable people in this particular
subject, however, you seem like you know what you're talking about!
Thanks
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : قدرت اله محمودلو
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :